Neden standart bu kadar kritik?
Doğalgaz iç tesisatında bir malzemenin "iyi kalite" olması yetmez. Dağıtım şirketinin muayene ekibi tesisatı devreye alırken kullanılan her kalemin ilgili TS veya TS EN standardına uygunluğunu arar. Standart numarası tutmayan bir vana ya da hortum, tesisatın tamamının reddedilmesine yol açabilir.
İşin bir de az bilinen tarafı var. Dağıtım şirketi şartnameleri genellikle şu maddeyi içerir: "Standartlarda yapılabilecek değişikliklerde yeni tarihli standardın Resmî Gazete'de yayınlanmasından sonra yeni standart geçerli olur." Yani depoda uzun süre beklemiş bir ürün fiziksel olarak kusursuz olsa bile, üzerindeki standart numarası revize edilmişse montajı kabul edilmeyebilir.
Malzeme ve standart tablosu
İç tesisatta en sık geçen kalemler ve aranan standartlar:
| Malzeme | Aranan standart | Kritik not |
|---|---|---|
| Çelik boru | TS EN ISO 3183, API 5L Gr.B, TS 6047 | Sarı RAL 1021 boyalı, TS EN 10289 kaplama |
| PE boru (şebeke) | TS EN 1555 | Yalnızca PE80 HDPE, sarı renk, SDR 11 |
| Küresel vana (dişli) | TS EN 331, TS 9809 | PN10 ve üzeri, azami DN50, PTFE yatak |
| Deprem vanası | TS 12884 | 26.07.2002 sonrası binalarda zorunlu |
| Esnek bağlantı hortumu | TS EN 15266, TS 10670 | Sadece konut. Sıva altı ve bina dışı yasak |
| Ondüleli hortum | TS EN 14800 | Tek marka zorunluluğu aranabilir |
| Gaz filtresi | TS 10276, TS 11672 | Türbin ve rotary sayaçta zorunlu |
| Kaynaklı fitting | TS 2649, DIN 2615, ASTM A234 | DN25 altında kaynak yasak, dişli zorunlu |
| Flanş | TS EN 1092-1, ANSI B16.5 | Kaynak boyunlu tip zorunlu |
| Conta | DIN 2690 / 3754 | NBR 120°C'ye kadar, üzeri için FKM |
| Sızdırmazlık macunu | TS EN 751 | Standart dışı teflon bant yasak |
| Gaz alarm cihazı | TS EN 50194-1 + GAZMER onayı | Sensör ömrü tipik 3 yıl |
Montaj kuralları: nerede ne kullanılır?
Kaynak mı, dişli mi?
Genel kural şudur: DN25 ve altındaki çaplarda kaynak yapılmaz, dişli bağlantı zorunludur. DN25 üzerinde kaynaklı bağlantıya geçilir ve kaynakçının TS EN ISO 9606-1 sertifikası aranır.
Esnek hortumun sınırları
Esnek bağlantı hortumu en çok yanlış kullanılan kalemdir. Kuralları net:
- Yalnızca konut iç tesisatında kullanılır
- Sıva altına alınamaz
- Bina dışında kullanılamaz
- Endüstriyel tesislerde kullanılamaz
- Azami çalışma basıncı 21 mbar
Askı aralıkları
Boru askı mesafeleri çapa göre değişir. DN15–50 arasında yatay hatlarda 2,0–3,0 metre, düşey hatlarda 2,5–3,5 metre; DN65 ve üzerinde yatayda 3,0–6,0 metre, düşeyde 3,5–8,5 metre aralık uygulanır.
Malzeme alırken sorulacak sorular
- Ürünün üzerindeki standart numarası nedir ve güncel mi?
- Üretim tarihi damgası var mı, varsa ne yazıyor?
- Bölgedeki dağıtım şirketinin onaylı malzeme listesinde bu marka var mı?
- TSE belgesi hâlâ geçerli mi, süresi dolmuş mu?
- Elastomer içeren kalemlerde (conta, o-ring, hortum ucu) depolama koşulu neydi?
Son madde çoğu zaman atlanır ama önemlidir. NBR contaların raf ömrü uygun koşullarda 15 yıla kadar çıkar; ancak bu 15–38°C sıcaklık ve %75 altı nemde saklanmış olması şartıyla geçerlidir. Nemli ya da ısıtmasız bir depoda bekleyen conta, kutusu açılmadan işlevini yitirmiş olabilir.
Bu ürünler depomuzda mevcut
Kalde ve Viessmann ürünlerinde 140'ı aşkın kalem. Kalem bazlı ya da tek parti, Türkiye'nin her yerine gönderiyoruz.
